Ruimtelijke ordening in de juiste versnelling

31 mei 2010  /  Jeroen Niemans en Judith Lekkerkerker

Dit artikel komt uit het RUIMTEVOLK archief (2007-2017)

Met de verkiezingen voor de deur maakt  Stemwijzer overuren. Want de Nederlandse kiezer zweeft van links naar rechts. Waar ze uiteindelijk gaat landen zal pas op 9 juni blijken. RUIMTEVOLK helpt u graag op weg en leidt u door de verkiezingsprogramma´s heen. Voor wie zijn stem vooral wil baseren op ruimtelijke thema´s hebben we even een en ander op een rij voor u gezet. In deel twee van deze serie richten we ons op de plannen om Nederland vooruit te helpen.

Wie luistert er naar de ANWB?
De economische crisis heeft de files niet opgelost. Experts zijn het er over eens dat we de files het beste kunnen aanpakken door beprijzing in te voeren. We praten er al meer dan 20 jaar over. Even leek de kilometerheffing echt door te gaan. Totdat de politiek bang werd gemaakt door de Krant van Wakker Nederland, de ANWB zich ging roeren en de pleitbezorger een gezin wilde gaan stichten.

Inmiddels lijken we weer terug bij af. De PVV wil geen spionagekastjes in de auto’s. De VVD geeft aan zelfs te bezuinigen door de kilometerheffing niet in te voeren. De overige politieke partijen neigen toch naar een vorm van beprijzing: het CDA zet zich in voor het principe de gebruiker betaalt. Maar hoe precies is nog onduidelijk. De SP twijfelt of durft zich er niet echt over uit te laten, zolang de kilometerheffing niet meer is dan een filebelasting beginnen ze er niet aan. Net als D66 pleit ook de PvdA voor een heffing van gebruik naar tijd en plaats. Voor GroenLinks kan de kilometerheffing niet snel genoeg worden ingevoerd. D66 is ook voor snelle invoering maar geeft het beestje wel een nieuwe naam, ‘kilometerbeprijzing’. Dat klinkt toch een stuk positiever.

Wel of geen kilometerheffing heeft volgens D66 invloed op de behoefte aan wegen en dus heeft deze discussie wel degelijk een ruimtelijke component. Over meer of minder asfalt praat deze partij allen niet. Het gaat bij hen om het vergroten van de capaciteit van het bestaande hoofdwegennet en het opwaarderen van belangrijke regionale wegen, mits daar dus behoefte aan is.

Voor stoere taal op dit punt , moet je vooral bij de PVV zijn: die wil meer en bredere wegen, waar je gewoon 140 km/u kan en mag rijden. De VVD geeft aan dat slechts 2 % van de oppervlakte van ons land is bestemd voor infrastructuur. Met het aanpakken van de belangrijkste knelpunten komt daar maar een fractie bij, dus geen gezeur. De SP stort zich op de flessenhalzen. Het CDA is wat voorzichtig, de PvdA zelfs terughoudend. GroenLinks is weer glashelder en gewoon tegen nieuwe wegen. Interessant zijn de voorstellen van VVD en D66, zij pleiten voor meer differentiatie in het wegenstelsel. Regionale wegen voor regionaal verkeer, doorgaand verkeer op doorgaande routes. VVD ziet een toekomst voor zich met internationale snelwegen met weinig afslagen. In de realisatie ervan moeten ook particuliere partijen een rol kunnen spelen. En dat klinkt als muziek in de oren van het CDA, ook zij willen nieuwe wegen (of zoals zij dat noemen: ontbrekende schakels) realiseren door middel van publiek-private samenwerking.

artikel afbeelding

Langzamer rijden: minder files, meer ontwikkelingsmogelijkheden? (Stichting Langzame stad www.langzamestad.nl)

Wie ziet er het groenst?
Het thema binnen de ruimtelijke wereld van dit moment is toch wel duurzaamheid. Iedereen heeft er de mond vol van. Hoe gaan we ervoor zorgen dat woorden ook daden gaan worden? Daarvoor grijpen de partijen naar het concept van ‘eigen verantwoordelijkheid’.
Een beter milieu begint immers bij jezelf, en dat willen nogal wat partijen stimuleren. GroenLinks, D66, CDA willen huiseigenaren stimuleren om hun woning energiezuiniger te maken door woningisolatie bijvoorbeeld. De SP is repressiever maar niet al te ambitieus. Een bouwvergunning krijg je alleen nog als na de ingreep het gebouw minimaal energielabel D heeft. Woningcorporaties zijn veelvuldig doelwit voor de groene ambities van de partijen. PvdA, SP, GroenLinks en D66 zien een voortrekkersrol voor hen weggelegd in het energiezuiniger maken van woningen. PvdA en D66 zetten in op investeren in groene stroom (wind en zon) maar zijn niet zo bout als het gaat met hun uitspraken over het terugdringen van andere vormen van energieopwekking.

Voor GroenLinks kan eigen initiatief niet ver genoeg gaan; zij wil energieopwekking door burgers en bedrijven krachtig bevorderen. De partij ijvert daarnaast voor stroom uit het zuidwesten, van de wind dus. En Borssele moet weer bekend worden als het Zeeuwse kustplaatsje ontworpen naar de geest van Simon Stevin. De SP pleit ook voor het vervangen van kolen-, olie- en kerncentrales  door zonne-, wind- en andere duurzame energie. PvdA brandt zich niet eens aan het woord kernenergie. Daarentegen zijn VVD en PVV opvallend stil als het om een energiezuiniger woningvoorraad gaat. PVV vindt echter dat windmolens niet op wind maar op subsidie draaien en zet stevig in op kernenergie. Het CDA en de VVD zijn op dit onderwerp medestanders van de PVV. De VVD maakt tijdens debatten zelfs de sier met de slogan van de PVV.
De Ecologische Hoofdstructuur (EHS) en Natura 2000 worden weggezet als voortvloeisels van Europese bemoeienissen, zijn te dwangmatig en houden geen rekening met economische ontwikkeling. Althans als je de programma’s van PVV en de VVD leest. Het CDA is iets milder, maar geeft voorrang aan de agrariër. Ook op dit punt zijn ‘groener’ PvdA, D66, SP, en natuurlijk GroenLinks.

artikel afbeelding
Borssele van bovenaf (bron: googlemaps.com)

Open deuren moeten soms ook worden ingetrapt…
Een verkiezingsprogramma staat vaak ook bol van de nietszeggende statements. Zo wil de PVV van Groene Hart naar Kloppend Hart. Punt. Daarnaast willen ze geen klimaatbeleid. Het milieu kun je beïnvloeden, het klimaat niet. Het CDA noemt de EHS en Natura 2000 ‘klip en klaar-middelen’ om een doel te bereiken. Van de PvdA hoeft niet ieder dorp een eigen industrieterrein te hebben. D66 wil realistisch omgaan met krimp en daarom moeten bouwplannen met te forse ambities worden bijgesteld. Te is immers nooit goed.

De SP vindt dat ‘wie kraken verbiedt, leegstand niet mag accepteren’. Dammen zijn niet alleen om water tegen te houden, je werpt ze ook op tegen segregatie en ghettovorming. GroenLinks wil dat de overheid in krimpende gemeenten ‘niet de bevolking, maar de voorzieningen op peil probeert te houden’. De VVD wint de prijs voor de meest ronkende teksten. Zo willen ze de boeren ‘bevrijden uit de klauwen van Europa’. En de mening van de VVD over het openbaar vervoer? Op dit moment brengt dat je ‘van een plek waar je niet bent naar een plek waar je niet wilt zijn’.

Stemadvies
RUIMTEVOLK houdt van vooruitgang. Ruimte voor initiatief. En van een eerlijke en open manier van ruimtelijke ordening bedrijven. RUIMTEVOLK gaat liever voor kwaliteit dan voor kwantiteit. Voor duurzame oplossingen, en van het aanpakken van problemen bij de bron. We kunnen zo ons eigen, ideale verkiezingsprogramma schrijven. Er zijn enkele partijen die daarbij in de buurt komen. Veel wijsheid gewenst op 9 juni.

ANWBcrisisEcologische hoofdstructuurGroene HartNatura 2000politiek

Jeroen Niemans

Over de auteur

Jeroen Niemans is adviseur bij Hiemstra en De Vries.

Judith Lekkerkerker

Over de auteur

Judith is adviseur, onderzoeker en schrijver op het gebied van stedelijke en regionale ontwikkeling.



Ook interessant:

De ambitieuze wijk van morgen

Chris ten Dam, Gerjan Streng, Maarten Hajer, Peter Pelzer en Thijs van Spaandonk

Maak bedrijventerreinen klaar voor de (circulaire) toekomst

Cees-Jan Pen

Gevangen in de digitale laag

Gerald Hopster